Səksən ildir dinc həyat tərzi sürməyən fələstinlilər – TƏHLİL - FOTO

Qəzza zolağında silahlı münaqişə davam edir. Müharibənin qurbanları dinc əhali – körpələr, uşaqlar, yaşlılar, qadınlar və başqa köməksiz insanlar olur. Oktyabrın 7-də HƏMAS-ın İsrailə hücumundan sonra Qəzza sakinlərinin məsələsi yenidən aktuallaşdı. Əhalinin köçürülməsi məsələsi hələ də beynəlxalq ictimaiyyətin gündəliyindədir.

ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin 2020-ci ilə olan hesabatında bölgədəki əhalinin sayı 1 milyon 918 min 221 nəfər göstərilib. Bildirilib ki, son müharibə nəticəsində 1,5 milyon dinc sakin yaşadığı evi tərk edib. Onların 710 mini məktəb, xəstəxana və müvəqqəti düşərgələrdə yerləşdirilib. Qaçqınların bir hissəsi küçələrdə gecələməli olur.

Misir hələ də Qəzza zolağından qaçqın düşənləri kütləvi şəkildə qəbul etməkdən imtina edir. “Rəfah” nəzarət-buraxılış məntəqəsindən, əsasən, xarici ölkə vətəndaşları, ikili vətəndaşlığı olan fələstinlilər buraxılıblar.

Hərbi əməliyyatlar nəticəsində 18 mindən çox fələstinlinin öldüyü iddia olunur.

Qeyd edək ki, Fələstin Milli Administrasiyasının 2018-ci il üzrə məlumatına əsasən, ölkə əhalisinin sayı 13 milyon nəfərdir. Onların 3,761 milyon nəfəri Fələstində, 2,1 milyonu İordaniyada, 1,54 milyonu İsraildə, qalanı Suriya, Livan, Türkiyə və başqa region ölkələrində yaşayır. 4,8 milyon fələstinli isə diaspor nümayəndəsidir.

Bu rəqəmlər sübut edir ki, Fələstin əhalisinin yarısı ölkədə yaşamır. 80 ilə yaxındır ki, fələstinlilər dinc həyat tərzi sürmürlər. Qaçqın, mühacir, diaspor kimi yaşamaq isə həmişə çətin olur. Bu halda gündəlik tələbatın ödənilməsi, təhsil, səhiyyə və başqa sahələr üzrə çoxsaylı ehtiyaclar yaranır. Sosial problemlərin girdabına düşüb daim onun həllini düşünənlərin hədəfi qida əldə etmək, övladlarını və əzizlərini yaşatmaq, onların elementar səviyyədə təhsil almasını təmin etməkdir. Belələri uzun, hətta orta vədəli planlar qurmurlar. Çünki müvəqqəti olaraq yerləşdirildikləri çadır düşərgəsində, məktəb binalarında, hospitalda qalacaqları müddəti bilmirlər. Qaçqın düşmələrinə səbəbkar olmayan bu şəxslər geri qayıdacaqlarının da vaxtından xəbərsizdirlər. Onların həyatı, taleyi və mövcudluğu maraqların, dövlətlərin, beynəlxalq təşkilatların əlindədir. Bir sıra hallarda qaçqınlar üçün cızılmış xətti pozaraq özləri başqa yerlərə üz tutub, müstəqil həyat qurmağa çalışırlar. Ancaq belə faktlar qaçqınların ümumi sayı ilə müqayisədə çox az olur.

Azərbaycan əhalisi bu kimi qaçqınlıq həyatını son 120 ildə çox yaşayıb. Ermənistan ərazisindən dəfələrlə məcburi köçkünlük, sovetlər qurulanda və dağılanda yaranan mühacirət, Qarabağ və ətraf rayonların işğalı nəticəsində yaranan qaçqınlığı buna örnək göstərmək olar.

Əfqanıstan əhalisi də son 45 ili qaçqın və mühacir vəziyyətində ölkə-ölkə, şəhər-şəhər gəzməkdədir.

Son 10 ildə Afrikanın şimalında baş vermiş “ərəb inqilabı”, Suriya, İraq, Yəməndə silahlı münaqişələr və s. də qaçqınlığın yaranmasına səbəb olub.

Bütün bunlar milyonlarla günahsız dinc insanın, o cümlədən uşaqların, yeniyetmələrin, gənclərin qaranlıq taleyi deməkdir.

Bu günlərdə Türkiyə mediasında Fələstindən, yəni Qəzza zolağından olan qaçqın uşaqların həyatı təsvir edilmişdi. Orada yazılmışdı: “Böyüyəndə kim olacaqsan?” sualımıza uşaqlar: “Fələstinli uşaqlar böyüməzlər ki” cavabını verdilər. Onların oyunları bombalardan qaçmaq, yaralıları xərəkdə daşımaq, dağıntıları qazmaq, şəhid uşaqların xatirəsini yad etmək üçün toplaşmaqdır…”

Belə adamların uşaqlığı, yeniyetməliyi, gəncliyi də özlərindən qaçqın düşür. Bu insanlar nə dost ola, nə də dost qazana bilirlər. Niyə belə olur? Bunun çoxsaylı səbəbləri var. Ancaq ən başlıca səbəb kənar qüvvələrin əlində oyuncaq olmaqdır. 80 ilə yaxındır bütün dünya Fələstin xalqının hüquqlarının müdafiəsindən danışır. Ancaq onların vəziyyəti ilbəil ağırlaşır. Ölkəyə qayıdan yoxdur. Oraya, xüsusilə Qəzza zolağına silahlılar göndərilir, ya da təlimatçılar.