Qədim türk təfəkküründə od niyə sudan üstün tutulurdu?
Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Əlibəylinin təqdimatında “İrsimiz” rubrikasının növbəti buraxılışı hazırlanıb.
Rakus.az xəbər verir ki, buraxılışda filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aytən Cəfərova İlaxır çərşənbədə “yeddi ləvin süfrəsi”, tonqal üzərindən atılmanın və yas mərasimində gülab verməyin mənasından söz açıb.
O bildirib ki, İlaxır çərşənbədə axar suya dinmədən getmək uğur sayılır və “lalsu” müqəddəs hesab olunur: “İlaxır çərşənbə şənlik olmaqla yanaşı, qorxu ilə qarışıq qədim sınaq gecəsi sayılır. İnanca görə, tonqal üzərindən atılmayan insan il boyu uğursuz anlar yaşaya bilər. Yeddi nemət süfrədə olmazsa, il bərəkətsiz keçər.”
Onun sözlərinə görə, yas mərasimində gülab vermək islami təsir olmaqla yanaşı, daha qədim türk təmizlənmə ritualıdır.
A.Cəfərova vurğulayıb ki, qırmızı alma ilə evə getmək qədim dəvət elementidir və qədim türk təfəkküründə od sudan üstün tutulur.
Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.
Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, – fikrini əsas tutaraq, Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasından irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.
Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.
Veriliş martın 14-də saat 18:00-da Baku Tv-nin efirində və saat 21:30-da Youtube kanalında yayımlanıb.
