Dünya 10.01.2024 15:47

Azərbaycanın Avropa Şurasına üzvlüyünü dəstəkləyən Fransa niyə dəyişir – TƏHLİL

Müxtəlif problemlərə baxmayaraq, Azərbaycan-Fransa münasibətləri tarixən qənaətbəxş olub. Xalq Cümhuriyyəti bolşeviklər tərəfindən işğal olunduqdan sonra onun aparıcı fiqurlarının bir çoxu Fransaya sığınaraq ictimai-siyasi fəaliyyətini davam etdirdi. Cümhuriyyət dövründə Azərbaycan hökuməti fransız dilinin beynəlxalq rolunu nəzərə alaraq 500 manatlıq əsginasların üzərində Azərbaycan və rus dilləri ilə yanaşı, bu dildə də yazılar yerləşdirib.

Bu ölkə Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci il yanvarın 3-də tanıyıb, dövlətlərarası diplomatik əlaqələr isə həmin il fevralın 21-də qurulub.

Müstəqilliyin bərpasının ilk illərindən başlayaraq Fransa ilə Azərbaycan arasında münasibətlər inkişaf edib. Rəsmi Paris Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini tanıyıb, işğal nəticəsində evlərindən məcburi qaçqın düşmüş azərbaycanlılara köməklik göstərib.

Mərhum Prezident Heydər Əliyev dövlət başçısı kimi ilk səfərlərindən birini bu ölkəyə edib. Fransanın mərhum prezidentləri Fransua Mitteran və Jak Şirak iki ölkə arasında əlaqələrin, münasibətlərin və əməkdaşlığın genişlənməsinə daim diqqət yetirmişlər.

2001-ci ildə birbaşa Jak Şirakın təşəbbüsü ilə Parisdə Azərbaycanın ovaxtkı dövlət başçısı Heydər Əliyev və Ermənistanın prezidenti Robert Koçaryanın iki dəfə təkbətək danışıqları olub.

İlham Əliyev də Prezident seçildikdən sonra 2004-cü ilin yanvarında ilk xarici səfərini Fransaya edib. Bundan sonrakı illərdə o, Fransaya, Jak Şirak isə Azərbaycana səfər edib. Bu səfər zamanı Prezident İlham Əliyev Jak Şirak tərəfindən Fransa dövlətinin ali mükafatı olan “Fəxri Legion” ordeninin yüksək dərəcəsi ilə təltif olunub. İlham Əliyev də Jak Şiraka “Heydər Əliyev ordeni”ni təqdim edib.

Fransa Azərbaycanın Avropa Şurasına üzvlüyünü dəstəkləyənlərdən olub.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev 2000-ci il iyulun 14-də Fransanın milli bayramı münasibətilə nitqində Fransa Prezidenti Jak Şirakla əməkdaşlıq münasibətlərindən razılığını bildirmişdi.

Azərbaycan Fransa ilə energetika sahəsində də əlaqələri daim inkişaf etdirib. Bu ölkənin “Total” və “Elf-Aquitaine” şirkətləri Azərbaycanın “Lənkəran-dəniz” və “Talış-dəniz” yataqlarının birgə işlənməsinə dair SOCAR-la müqavilə imzalayıb.

2023-cü ilin yayında Fransanın “TotalEnergies” şirkəti SOCAR ilə əməkdaşlıq çərçivəsində Xəzər dənizində yerləşən “Abşeron” qaz-kondensat yatağının işlənməsinin birinci mərhələsi çərçivəsində təbii qaz hasilatına başlandığını elan edib. SOCAP (Absheron Petroleum Birgə Əməliyyat Şirkəti) tərəfindən idarə olunan layihədə “TotalEnergies” və SOCAR-ın hər biri 50 faiz paya malikdir.

Azərbaycanın Fransa ilə qarşılıqlı ticarət dövriyyəsi 2022-ci ilin yekununda 273 milyon 834,22 min dollar olub. Bunun 50,9 milyon dolları Fransa idxalının, 222,8 milyon dolları Azərbaycan idxalının payına düşüb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2021-ci ildə qarşılıqlı dövriyyə 245 milyon 463 min dollar təşkil edib. 2023-cü ilin ilk 9 ayında Fransa ilə ticarət dövriyyəsi 482 milyon 254,64 min dollar təşkil edib. Bunun 127,925 milyon dolları Fransanın, 354 milyon 329.31 min dolları Azərbaycanın idxalatının payına düşür.

Tərəflər arasında iqtisadi, siyasi əlaqələrə dair nümunələr çoxdur. Azərbaycan bu ölkə ilə mədəni sahədə də əməkdaşlıq edir. Məşhur Luvr muzeyinin bərpasına göstərilən maliyyə yardımını buna örnək göstərmək olar. Yaxud Strasburqda kilsənin təmirinə Azərbaycanın yardımı da bu istiqamətdə olan əməkdaşlıqdandır.

İki ölkə arasında olan bu münasibətlərə isə Yelisey sarayının indiki yiyəsi, Prezident Emmanuel Makronun yürütdüyü siyasət sayəsində kölgə salınır. Bunu təsdiqləmək üçün 44 günlük müharibə və ondan sonrakı dövrdə rəsmi Parisin davranışını, Ermənistana hərbi, siyasi, maddi və təbliğat yardımlarını xatırlamaq yetərlidir. Son zamanlar Azərbaycan dövlətinə, onun təhlükəsizliyinə qarşı fəaliyyətini təsdiqləyən faktları Makron hakimiyyətinin Fransa ilə münasibətlərə vurduğu çoxsaylı zərbələrin davamı kimi də qiymətləndirmək olar.

Ötən ilin sonunda Fransa vətəndaşlarının Azərbaycana qarşı casusluq fəaliyyəti, habelə Martin Rayanın həbsi rəsmi Parisin yürütdüyü yanlış, laqeyd xarici siyasətin nəticəsidir. Ölkə daxilində islahatlar aparan, yaxud buna cəhdlər edən Makron hakimiyyəti xarici siyasət kursunda bu addımı atmayıb, yaxud fəaliyyəti ölkəsinin ziyanına olub. Bu addımlar Fransaya müxtəlif regionlarda mənfi imicin yaranması ilə nəticələnə bilər. Ölkəyə qarşı belə münasibət artıq inkişaf edir.

Nəhayət, beynəlxalq hüquqda “beynəlxalq məsuliyyət” anlayışı var. Bu sistemə əsasən, dövlətlərin məsuliyyəti beynəlxalq hüququn əsas prinsipidir. O, beynəlxalq sistemin təbiətindən və dövlətlərin müstəqilliyi, bərabərliyi barədə doktrinalardan irəli gəlir. Emmanuel Makron və hökuməti beynəlxalq hüququn bu kimi prinsiplərini pozur, beynəlxalq məsuliyyətdən irəli gələn vəzifələrə əməl etmir. Belə məsuliyyətsizlik isə ənənəvi əlaqələrə malik iki dövlətin münasibətlərinə problem yaradır.

Sədrəddin Soltan – “Report”

XƏBƏR LENTİ
İqtisadi, Maraqlı, Sosial / 29.10.2026 13:47
Qərbi Azərbaycanın təbiəti: Göyçə gölünün sahilindəki Ardanış/Ardanuc kəndi - FOTO
Siyasi, Sosial / 28.10.2026 12:11
Qərbi Azərbaycan həqiqətləri: Zəngəzurun tarixi kəndi necə məhv edildi? - FOTO
İdman / 28.10.2026 00:16
Xatirə Turnirinin 5-ci turu – yaddaqalan anlar və kadrlar - FOTO
Dünya, Təhlil / 27.10.2026 17:27
Avropanın iki dövlətində baş verənlərə qısa ekskurs – TƏHLİL - FOTO
Mətbuat / 27.10.2026 12:27
“Report”un yeni media mühitində 12 illik fəaliyyətinə BAXIŞ - FOTO
Siyasi, Sosial / 27.10.2026 10:16
Qərbi Azərbaycan Həqiqətləri: Daşkörpüdə tapılan qəbiristanlıq hansı həqiqətləri üzə çıxarır? - FOTO - VİDEO
İdman / 27.10.2026 00:04
Beşinci tur başa çatdı – qol epizodları, xal və bombardirlər CƏDVƏLİ - FOTO - VİDEO
Dünya, Təhlil / 26.10.2026 17:18
Tehran rejimi gözündə görmədiyi tiri niyə dəyişmək istəmir? – TƏHLİL - FOTO
Maraqlı, Mədəni / 26.10.2026 12:09
Özünü axmaq və gülünc kimi göstərən Kramarov kim idi? – ARAŞDIRMA – RETRO BAKU - VİDEO
İdman / 26.10.2026 00:02
Xatirə Turnirində 5-ci turun nəticələri - FOTO
Maraqlı, Siyasi, Sosial / 25.10.2026 10:40
Qərbi Azərbaycan həqiqətləri: Bəriabadın taleyi necə dəyişdi? - FOTO - VİDEO
Sosial / 25.10.2026 08:29
Ailəsi dağıldı, doğmaları xəyanət etdi – “Arzunun vaxtı” - VİDEO
Maraqlı, Siyasi / 24.10.2026 21:23
Qərbi Azərbaycan həqiqətləri: Ərincin bilinməyən tarixçəsi - FOTO - VİDEO
Sosial / 24.10.2026 11:03
“Qayınanam “kapriznıy” idi, kaş başqa cür danışardım” – O VAXTLAR - VİDEO
Maraqlı, Siyasi / 24.10.2026 09:42
Qərbi Azərbaycan həqiqətləri: Ardanışın unudulmuş Azərbaycan tarixi - FOTO - VİDEO
Dünya, Siyasi, Təhlil / 23.10.2026 16:37
Paşinyanın ismarışları – demokratiyadan sui-istifadə metodu – TƏHLİL - FOTO
İdman / 23.10.2026 00:01
Şəhid Jurnalistlərin Xatirə Turnirində 5-ci tur həyacanı başlayır - FOTO
Siyasi, Sosial / 21.10.2026 13:31
Qərbi Azərbaycan həqiqətləri: Almalıq kəndinin tarixi sirləri - FOTO - VİDEO
Sosial / 21.10.2026 12:25
Qarabağlı qayınana, ukraynalı gəlin – “Arzunun vaxtı” - VİDEO
İdman / 21.10.2026 00:22
Xatirə Turnirinin 4-cü turu – yaddaqalan anlar və kadrlar - FOTO - VİDEO
Dünya, Elm və təhsil / 20.10.2026 17:42
Məktəb və məktəblilərin təhlükəsizliyi – ehtiyac duyulan əməkdaşlıq – TƏHLİL
Hərbi / 20.10.2026 12:02
Bir ömrün xatirəsini 32 saniyəyə sığdıran şəhidin son sözləri – REPORTAJ - VİDEO
Siyasi, Sosial / 20.10.2026 11:10
Qərbi Azərbaycan həqiqətləri: “Yoxa çıxmış sivilizasiya – Gözə dəyməyən fəlakət” - FOTO - VİDEO
İdman / 20.10.2026 10:16
Dördüncü tur başa çatdı – qol epizodları, xal və bombardirlər CƏDVƏLİ - FOTO - VİDEO
Maraqlı, Mədəni / 19.10.2026 12:15
Ərkivanda 200 illik sirli əmanət və cehizlə başlayan böyük sərvət – KƏNDİNƏ QAYIT - VİDEO
İdman / 19.10.2026 00:41
Xatirə Turnirində 4-cü turun nəticələri - FOTO