“Atam evdə “İravanda xan qalmadı” mahnısını oxuyurdu”
Bu gün Baku Tv-də Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində jurnalist Əsgər İbrahimovun müəllifi olduğu “Həyat Hekayəsi” verilişinin növbəti buraxılışı hazırlanıb.
Rakus.az xəbər verir ki, “Bizim nəsil bir əsrdə 4 dəfə deportasiya görüb” adlı veriliş Qərbi azərbaycanlı Nigar Həsənovanın həyat hekayəsinə həsr olunub.
O, 1980-ci ildə Yevlaxda doğulsa da, ata babasının Dərələyəz mahalının Paşalı rayonu, Arınc kəndindən olduğunu, 1946-cı ildə oradan çox acınacaqlı, məşəqətli şəkildə köçkün həyatı sürərək gəldiyini deyib: “Babamın Dərələyəzdən çıxmasının səbəbi erməni həkimi tərəfindən həyat yoldaşının öldürülməsi olub. Bundan sonra babam üç övladı ilə Yevlağa köç edib. Biz bir əsrdə dörd dəfə deportasiya həyatı görmüşük. Babamın erməni qonşuları hələ o zaman deyirmişlər ki, burada sizə həyat olmayacaq, bir gün sizi qıracaqlar. Bu, əhalinin oradan çıxması və kəndlərin boşaldılması üçün düşmənin məkri siyasəti idi”.
Onun sözlərinə görə, atası evdə həmişə böyük sevgi ilə “İravanda xan qalmadı” mahnısını oxuyub: “Atam bizə görmədiyimiz yurdu həmişə sevdirib. Arınc azərbaycanlıların yaşadığı kənd olub və toponim etibarilə qədim türk mənşəlidir. İncə qədim türk tayfasına mənsub olan ərlər yeridir. Atam, əmim həmişə Herher çayından, axund Həsənin bağından danışırdılar. Dədəmi 7 yaşına qədər görmüşəm. O, həmişə böyük nəvələrini başına yığıb füsinkar təbiətli Arıncı, İrəvanı təsvir edib. Biz bu gün də o kəndi və bütün adət-ənənələrini yaşadırıq”.
N.Həsənova 1988-ci ildə əmisinindepartasiyaya məruz qalaraq Mingəçevirdə məskunlaşdığını, Vətən həsrətinin ağır olduğunu söyləyib: “Əmimin dünyadan tez köçməsinə səbəb o gözəl yurdun həsrəti oldu. Bu gün onların adını daşıyan nəvələri kim olduqlarını, hardan gəldiklərini bilirlər və torpaq, dədə-baba yurd sevgisi onların daxilində yaşayır. Bu gün Qərbi Azərbaycan İcması bizi ailə kimi bir yerə yığıb. Mən Arınc kəndinin icma rəhbəri olaraq babamın nəsilindən olan insanlarla görüşürəm. Bizi birləşdirən dəyər dədə-baba torpaqlarımızdır. Qəlbən inanırıq ki, yurd yerlərimizi ziyarət edəcəyi İnşallah, qayıdandan sonra doğma torpağımızda adətimizə uyğun süfrə açacağıq”.
Ümumiyyətlə, bu həyat hekayəsi Qərbi Azərbaycandan deportasiya olunan yüz minlərlə azərbaycanlının yaşadığı çətinlikləri, acı qaçqınlıq taleyini, eyni zamanda, doğma yurda qayıtmaq arzusunu əks etdirən bir güzgüdür.
Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi qədim torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.
Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, – fikrini əsas tutaraq Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasında irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.
Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.
Veriliş yanvarın 30-da saat 19:00-da Baku TV-nin efirində və saat 21:30-da YouTube kanalında yayımlanıb.
